สิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์

กฎหมายการออกแบบผลิตภัณฑ์ – สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม

1. ข้อมูลพื้นฐาน
     1. กฎหมายที่ให้ความคุ้มครอง

          1.1 ประมวลกฎหมายแพ่ง (The Civil Code) ลงวันที่ 28 ตุลาคม พ.ศ. 2538

          1.2 พระราชกฤษฎีกา (Government Decree) ฉบับที่ 63/08 ลงวันที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2539

          1.3 หนังสือเวียน (Circular) ฉบับที่ 29/2003/TT-BKHCN ลงวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2546 ว่าแนวทางเกี่ยวกับกระบวนการก่อให้เกิดสิทธิในทรัพย์สินอุตสาหกรรมของการออกแบบทางอุตสาหกรรม

          1.4 พระราชกฤษฎีกา (Government Decree) ฉบับที่ 06/2001/ND-CP ลงวันที่ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2544 แก้ไขเพิ่มเติมประกาศฯ เลขที่ 63/CP

     2. อนุสัญญาระหว่างประเทศ
          2.1. อนุสัญญากรุงปารีส (Paris Convention)

          2.2. ข้อตกลงว่าด้วยการจัดจำพวกการออกแบบผลิตภัณฑ์ระหว่างประเทศ (Locarno Union for the International Classification of Industrial Designs )
          2.3. องค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก (World Intellectual Property Organization)

           2.4. ข้อตกลงระหว่างประเทศ (International Union)

           2.5. ข้อตกลงกรุงเฮกว่าด้วยการรับฝากแบบอุตสาหกรรม (Hague Union for the International Deposit of Industrial Designs)

     3. ระบบการให้ความคุ้มครอง
           ใช้ระบบจดทะเบียนสิทธิบัตรแบบผลิตภัณฑ์ ผู้ยื่นขอจดทะเบียนจะเป็นบุคคลธรรมดา หรือ
นิติบุคคลก็ได้ โดยยื่นขอจดทะเบียนต่อสำนักงานทรัพย์สินอุตสาหกรรมแห่งชาติ (The National Office for Industrial Property- NOIP) กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (Ministry of Science & Technology)

     4. สิ่งที่ได้รับความคุ้มครอง/นิยาม
           แบบผลิตภัณฑ์ หมายถึง รูปทรงภายนอกของผลิตภัณฑ์ประกอบด้วย เส้นแสดงรูปร่าง (contour) รูปทรง หรือสี ที่เป็นสามมิติ หรือสิ่งต่างๆ ดังกล่าวรวมกัน ซึ่งมีความใหม่ (Novelty) ตามมาตรฐานระหว่างประเทศ และใช้เป็นแบบสำหรับผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมหรือหัตถกรรมได้ (Industrial applicability)

     5. ข้อยกเว้นของสิ่งที่ได้รับความคุ้มครอง

           5.1. จะต้องเป็นการออกแบบผลิตภัณฑ์ใหม่ ที่ใช้ในทางอุตสาหกรรมหรือหัตถกรรมได้

           5.2. จะต้องไม่เป็นรูปทรงภายนอกของผลิตภัณฑ์ที่ประจักษ์โดยง่าย (Inventive step) แก่บุคคลที่มีความชำนาญในระดับสามัญสำหรับแบบผลิตภัณฑ์ประเภทนั้น

           5.3. จะต้องไม่เป็นรูปทรงภายนอกของผลิตภัณฑ์ที่ถูกกำหนดให้มีรูปทรงเช่นนั้นเพื่อประโยชน์ในการทำงานทางเทคนิคของผลิตภัณฑ์ หรือเป็นเพียงคุณลักษณะทางเทคนิค

           5.4. จะต้องไม่เป็นรูปทรงภายนอกของงานก่อสร้างทางโยธา หรือทางอุตสาหกรรม

           5.5. จะต้องไม่เป็นรูปทรงภายนอกของผลิตภัณฑ์ที่มองเห็นไม่ได้ (invisible) เช่น แบบของชิ้นส่วนนาฬิกาในตัวเรือนนาฬิกา เป็นต้น

           5.6. จะต้องไม่เป็นแบบผลิตภัณฑ์ที่มีเพียงคุณค่าทางด้านความสวยงามเพียงอย่างเดียว

     6. สิทธิของผู้ทรงสิทธิ

           ผู้ทรงสิทธิบัตรแบบผลิตภัณฑ์มีสิทธิแต่เพียงผู้เดียวในการผลิต นำออกจำหน่าย (Putting into circulation) โฆษณาการขาย (Advertising for sale) เสนอขาย กักตุนเพื่อขาย (Stocking for sale) นำเข้าผลิตภัณฑ์ที่ใช้แบบผลิตภัณฑ์นั้น การอนุญาตให้ใช้สิทธิ การโอนสิทธิ และดำเนินการต่อผู้ทำละเมิดสิทธิในสิทธิบัตรแบบผลิตภัณฑ์

     7. ข้อยกเว้นสิทธิของผู้ทรงสิทธิ
           ไม่มี

     8. อายุการคุ้มครอง
           แบบผลิตภัณฑ์มีอายุความคุ้มครองสูงสุด 15 ปี โดยได้รับความคุ้มครองนับจากวันจดทะเบียนเป็นเวลา 5 ปี และสามารถขยายอายุการคุ้มครองได้อีก 2 ครั้ง ครั้งละ 5 ปี รวมเป็น 10 ปี

      9. การต่ออายุความคุ้มครอง
           สามารถต่ออายุการคุ้มครองได้ 2 ครั้ง ครั้งละ 5 ปี รวมเป็น 10 ปี

      10. การรักษาสิทธิ
           ยื่นขอชำระค่าธรรมเนียมรายปี (Annuity fee) ได้โดยตรงต่อสำนักงานทรัพย์สินอุตสาหกรรม
แห่งชาติ โดยมีอัตราตามที่ปรากฏในตารางแสดงค่าใช้จ่าย ในกรณีที่มีการชำระค่าธรรมเนียม ล่าช้า ผู้ทรงสิทธิบัตรแบบผลิตภัณฑ์จะต้องชำระค่าปรับในอัตราร้อยละ 10 ต่อเดือนของค่าธรรมเนียมที่ค้างชำระ

      11. การเพิกถอนสิทธิ
           ไม่มี

      12. การโอนสิทธิ
           ผู้ทรงสิทธิบัตรแบบผลิตภัณฑ์สามารถโอนสิทธิบัตรของตนได้โดยบันทึกการโอนสิทธิต่อสำนักงานทรัพย์สินอุตสาหกรรมแห่งชาติ (NOIP) หากไม่บันทึกการโอนสิทธิการโอนสิทธิจะไม่มีผลตามกฎหมายเอกสารที่ต้องใช้ ได้แก่
               12.1. แบบฟอร์มคำขอโอนสิทธิ

               12.2. หนังสือมอบอำนาจรับรองลายมือชื่อโดยเจ้าหน้าที่โนตารีพับลิค

               12.3. สัญญาโอนสิทธิฯ

      13. การอนุญาตให้ใช้สิทธิ
ผู้ทรงสิทธิบัตรแบบผลิตภัณฑ์สามารถอนุญาตให้ใช้สิทธิบัตรของตนได้โดยบันทึกการอนุญาตให้ใช้สิทธิต่อสำนักงานทรัพย์สินอุตสาหกรรมแห่งชาติ (NOIP) หากไม่บันทึกการอนุญาตให้ใช้สิทธิ การอนุญาตให้ใช้สิทธิจะไม่มีผลตามกฎหมาย
เอกสารที่ต้องใช้ ได้แก่
               13.1. แบบฟอร์มคำขออนุญาตให้ใช้สิทธิ

               13.2. หนังสือมอบอำนาจรับรองลายมือชื่อโดยเจ้าหน้าที่โนตารีพับลิค

                13.3. สัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิ
มีกฎหมายบัญญัติให้มีการอนุญาตให้ใช้สิทธิแบบบังคับ (Compulsory License) ได้ โดยต้องมีการจ่ายค่าสิทธิ หรือต้องทำการตกลงร่วมกันระหว่างผู้ใช้สิทธิ และผู้อนุญาตให้ใช้สิทธิ

2. ขั้นตอนการขอรับความคุ้มครอง
     1. การเตรียมคำขอ
                ก่อนการรับจดทะเบียน ผู้ขอจดทะเบียนสิทธิบัตรแบบผลิตภัณฑ์สามารถแก้ไขคำขอจดทะเบียนได้ ซึ่งรวมถึงการแก้ไขขอขยายขอบเขตของข้อถือสิทธิได้ หรือเพิ่มภาพแสดงแบบผลิตภัณฑ์ได้ เป็นต้น หากสำนักงานทรัพย์สินอุตสาหกรรมแห่งชาติเป็นผู้สั่งให้แก้ไขคำขอจดทะเบียน ผู้ขอจดทะเบียนจะต้องดำเนินการอย่างใดอย่างหนึ่งเกี่ยวกับคำสั่งนั้นภายใน 2 เดือน
ในกรณีที่ผู้ขอรับสิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ไม่มีถิ่นที่อยู่ในสาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม ผู้ขออาจยื่นคำขอด้วยตนเองหรืออาจทำโดยทนายความในสาธารณรัฐสังคมเวียดนามหรือผู้ที่ได้รับมอบอำนาจเป็นหนังสือจากผู้ยื่นคำขอนั้น

     2. เอกสารที่ใช้ในการขอรับความคุ้มครอง
               2.1 คำขอจดทะเบียนสิทธิบัตรแบบผลิตภัณฑ์ซึ่งต้องประกอบด้วย ชื่อและที่อยู่ของผู้ออกแบบผลิตภัณฑ์ ในกรณีผู้ออกแบบผลิตภัณฑ์ไม่ได้เป็นผู้ขอจดทะเบียน ชื่อและที่อยู่ของผู้ขอจดทะเบียนสิทธิบัตรแบบผลิตภัณฑ์

                2.2 ชื่อแบบผลิตภัณฑ์ (Title of a design)
               
               2.3 คำบรรยายแบบผลิตภัณฑ์ (Description of a design)

                2.4 ข้อถือสิทธิจำนวน (Claim) 1 ข้อ

                2.5 รูปเขียนของแบบผลิตภัณฑ์บนกระดาษ หรือดิสก์ (floppy disk) ตามที่แสดงในคำบรรยายแบบผลิตภัณฑ์ นอกจากนี้ ภาพถ่ายสีหรือขาวดำชองแบบผลิตภัณฑ์สามารถใช้แทนรูปเขียนได้ (จำนวน 5 ชุด)

                2.6 ในกรณีการขอถือสิทธิย้อนหลัง เอกสารแสดงสิทธิจดทะเบียนก่อน (Priority Documents) ได้แก่ สำเนาคำขอจดทะเบียนสิทธิบัตรแบบผลิตภัณฑ์ (corresponding application) เป็นครั้งแรก ออกโดยกรมทรัพย์สินทางปัญญา และรับรองโดยกระทรวงการต่างประเทศ (ไม่จำเป็นต้องแปลเป็นภาษาเวียดนาม เว้นแต่สำนักงานทรัพย์สินอุตสาหกรรมแห่งชาติจะร้องขอ)

                2.7 หนังสือมอบอำนาจ รับรองลายมือชื่อโดยเจ้าหน้าที่โนตารีพับลิค

               2.8 สัญญาโอนสิทธิ รับรองลายมือชื่อโดยเจ้าหน้าที่โนตารีพับลิค ในกรณีที่ผู้ออกแบบผลิตภัณฑ์มิใช่ผู้ขอจดทะเบียน

     3. การตรวจสอบคำขอ
            หลังจากยื่นคำขอรับสิทธิบัตรแล้ว ผู้ตรวจสอบจะดำเนินการตรวจสอบเบื้องต้น (Preliminary Examination) กล่าวคือ ตรวจสอบความถูกต้องในรูปแบบของคำขอจดทะเบียน (Formality) โดยอัตโนมัติ ซึ่งใช้เวลาประมาณ 1 เดือน นับแต่วันยื่นคำขอ ถ้าคำขอถูกต้องตามรูปแบบที่กำหนด สำนักสิทธิบัตรจะออกหนังสือแจ้งการยอมรับว่าคำขอจดทะเบียนเป็นไปตามเงื่อนไขที่กำหนด และมีหนังสือแจ้งวันยื่นคำขอและเลขที่คำขอจดทะเบียน หลังจากนั้น จะลงโฆษณาในประกาศ (Gazette) ฉบับต่อไป

      สำนักงานทรัพย์สินอุตสาหกรรมแห่งชาติ (NOIP) จะตรวจสอบในเนื้อหา (Substantive examination) เมื่อผู้ยื่นคำขอจดทะเบียนหรือบุคคลที่สามร้องขอและชำระค่าธรรมเนียมแล้ว โดยจะตรวจสอบ
ความสามารถที่จะได้รับการคุ้มครอง (Possibility of protection) ของสิ่งประดิษฐ์ในคำขอจดทะเบียน และขอบเขตการคุ้มครอง เป็นต้นภายใน 6เดือน การยื่นผลการตรวจสอบของสำนักงานสิทธิบัตรในประเทศอื่นทำได้ และอาจช่วยให้การตรวจสอบของสำนักงานอุตสาหกรรมสมบัติ (NOIP) เร็วขึ้น
ในกรณีที่จะต้องมีการแก้ไขคำขอรับสิทธิบัตรให้ถูกต้อง ผู้ขอรับสิทธิบัตรจะต้องดำเนินการภายใน 2 เดือน

     4. การประกาศโฆษณา
            หลังจากที่รับจดทะเบียนสิทธิบัตรแล้ว จะมีการประกาศการรับจดทะเบียนในหนังสือประกาศโฆษณาของทางราชการภายใน 2 เดือน

     5. การรับจดทะเบียน
            เมื่อแบบผลิตภัณฑ์มีคุณสมบัติตรงตามที่กฎหมายกำหนดผู้ตรวจสอบก็จะพิจารณารับจดทะเบียน

     6. การขอถือสิทธิย้อนหลัง
            ผู้ขอรับสิทธิบัตรอาจขอถือสิทธิย้อนหลังได้ภายใน 6 เดือนนับแต่วันยื่นคำขอจดทะเบียนแบบ
ผลิตภัณฑ์เป็นครั้งแรก โดยจะต้องส่งสำเนาคำขอจดทะเบียนสิทธิบัตรแบบผลิตภัณฑ์ (corresponding application) เป็นครั้งแรก ออกโดยกรมทรัพย์สินทางปัญญา และรับรองโดยกระทรวงการต่างประเทศต่อสำนักงานทรัพย์สินอุตสาหกรรมแห่งชาติด้วย

     7. การคัดค้าน/โต้แย้ง
            การคัดค้านอาจจะกระทำได้หลังมีการประกาศโฆษณาคำขอจดทะเบียนแล้ว หรือในเวลาใดๆ
ในระหว่างการตรวจสอบในเนื้อหา (Substantive Examination) ผู้ขอจดทะเบียนอาจจะยื่นคำโต้แย้งคำคัดค้านได้ และผู้คัดค้านอาจยื่นคำคัดค้านเพิ่มเติมได้เมื่อได้รับอนุญาตจากสำนักงานทรัพย์สินอุตสาหกรรมแห่งชาติ (NOIP)

     8. การอุทธรณ์
            1. ผู้ขอจดทะเบียนสิทธิบัตรแบบผลิตภัณฑ์อาจยื่นอุทธรณ์เบื้องต้นคำสั่งของผู้ตรวจสอบปฏิเสธไม่รับจดทะเบียนสิทธิบัตรแบบผลิตภัณฑ์ได้ โดยยื่นอุทธรณ์ต่อผู้อำนวยการสำนักงานทรัพย์สินอุตสาหกรรมแห่งชาติ (Director of NOIP) ภายใน 2 เดือนนับจากวันที่ได้รับแจ้งการปฏิเสธไม่รับจดทะเบียนในเบื้องต้น (Notification of Provisional Refusal)

             2. ถ้าคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของผู้อำนวยการสำนักงานทรัพย์สินอุตสาหกรรมแห่งชาติ (Director of NOIP) ไม่เป็นที่พอใจ ผู้ขอจดทะเบียนสิทธิบัตรแบบผลิตภัณฑ์อาจยื่นอุทธรณ์ขั้นสุดท้ายต่อผู้ตรวจการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (Inspector of Ministry of Science & Technology) ได้
ระยะเวลาที่ใช้ในการพิจารณาอุทธรณ์เบื้องต้นและอุทธรณ์ขั้นสุดท้าย ประมาณขั้นตอนละ 3 ถึง 12 เดือน

9. ค่าธรรมเนียมราชการ รวมทั้ง ค่าบริการของสำนักงานตัวแทน
            ค่าธรรมเนียมราชการและค่าบริการของสำนักงานตัวแทนอยู่ท้ายรายละเอียดนี้

10. ขั้นตอน/ระยะเวลา
            การจดทะเบียนจะใช้เวลาประมาณ 7 เดือน ซึ่งประกอบด้วยระยะเวลา 1 เดือนสำหรับการตรวจสอบเบื้องต้น (Formality Examination) และ 6 เดือนสำหรับการตรวจสอบรายละเอียดของแบบ (Substantive Examination)

3. การบังคับใช้สิทธิ
     1. การกระทำที่ถือเป็นการละเมิด
            ผลิต นำออกจำหน่าย (Putting into circulation) โฆษณาการขาย (Advertising for sale) เสนอขาย กักตุนเพื่อขาย (Stocking for sale) นำเข้าผลิตภัณฑ์ที่ใช้แบบผลิตภัณฑ์นั้น โดยไม่ได้รับอนุญาตจากผู้ทรงสิทธิบัตร

      2. มาตรการในการเยียวยา
            2.1 มาตรการทางแพ่ง
                  1. การเยียวยาโดยการขอคุ้มครองชั่วคราว (Injunctive relief)
เมื่อมีพยานหลักฐานชัดแจ้งว่ามีผู้กระทำละเมิดหรือกำลังจะกระทำละเมิดสิทธิในแบบผลิตภัณฑ์จดทะเบียนของผู้ทรงสิทธิ ผู้ทรงสิทธิอาจจะยื่นคำขอต่อศาลให้คำสั่งห้ามมิให้บุคคลดังกล่าวกระทำการนั้นต่อไปได้ (Injunction) โดยผู้ยื่นคำขอดังกล่าวมีสิทธิยื่นคำขอห้ามการกระทำละเมิดดังกล่าวพร้อมกับหรือหลังจากการยื่นคำฟ้องต่อศาลได้ แต่ไม่สามารถยื่นคำขอก่อนการยื่นคำฟ้องได้

             2. ผู้ทรงสิทธิสามารถฟ้องร้องผู้ละเมิดเพื่อเรียกร้องค่าเสียหายโดยการพิสูจน์ความเสียหายของตนจากการสูญเสียยยอดการขาย (Loss of sale) การสูญเสียค่าใช้สิทธิ (Loss of loyalty) และยอดขายประมาณการลดลง (Loss of projected sale)

            2.2 มาตรการทางอาญา

             กำลังอยู่ระหว่างการพิจารณาออกกฎหมายเพื่อให้ความคุ้มครองแก่สิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์

      3. กระบวนการ
             ดำเนินคดีทางแพ่งเพื่อขอให้หยุดการละเมิด โดยยื่นคำร้องต่อ

             1. สำนักงานอุตสาหกรรมสมบัติ (NOIP)

             2. กระทรวงวิทยาศาสตร์ และ เทคโนโลยี (Ministry of Science & Technology)
            
             3. ศาล

             4. โทษ
                  ไม่มี

             5. ข้อบังคับการบังคับใช้สิทธิ เช่น ในกรณีที่ไม่มีกฎหมายเฉพาะ

                  5.1 กฎหมายที่ให้ความคุ้มครอง
ตามพระราชกฤษฎีกาเลขที่ 63 ได้กำหนดรายละเอียดของประกาศและแนวทางตามประมวลกฎหมายแพ่งในเรื่องเกี่ยวกับทรัพย์สินอุตสาหกรรม ผู้ออกแบบ (the designer) จะได้รับความคุ้มครองโดยรัฐ และกรณีที่ถูกฝ่าฝืนสิทธิ ผู้ออกแบบอาจยื่นฟ้องเป็นคดีละเมิดในทางแพ่ง ทางปกครอง หรือทางอาญา หลังจากนั้น ผู้ทรงสิทธิซึ่งแบบผลิตภัณฑ์ อาจเรียกค่าเสียหายทางละเมิดในคดีแพ่งได้

                  5.2 การเยียวยาทางแพ่ง
                        ฟ้องเรียกค่าเสียหายต่อศาลแพ่ง

                  5.3 กระบวนการทางแพ่ง
                         ยื่นคำฟ้องต่อศาลแพ่ง

                  5.4 การเยียวยาทางอาญา
                         ประมวลกฎหมายอาญา

                  5.5 กระบวนการทางอาญา
                        ใช้กฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา โดยผ่านทางเจ้าหน้าที่ตำรวจ

                  5.6 กระบวนการทางปกครอง
                        สามารถร้องเรียนต่อหน่วยงานวัฒนธรรม (the culture authorities) ได้

                  5.7 โทษ
                         การบังคับโทษมีหลายระดับซึ่งขึ้นอยู่กับประเภทของการละเมิด

      4. การคุ้มครอง ณ จุดนำเข้า-ส่งออก
           ไม่มี

      5. หน่วยงานที่รับผิดชอบ / สำนักงานตัวแทน
           1. หน่วยงานรับผิดชอบ
                  สำนักงานทรัพย์สินอุตสาหกรรมแห่งชาติ (The National Office of Industrial Property) (NOIP), กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม
                  
                  National Office of Industrial Property (NOIP)
                  P.O. Box 432, Hanoi
                  384-386 Nguyen Trai Street
                  Thanh Xuan District
                  Hanoi
                  Tel.:          (84.4) 558.82.17, 858.30.69, 858.37.93
                  Fax:          (84.4) 858.40.02, 858.34.25, 858.84.49
                  E-mail:      noip@fpt.vn

              2. สำนักงานตัวแทน

                   1. Baker & McKenzie
                  12th floor, Saigon Tower, 29 Le Duan Blvd., District 1, Ho Chi Minh
                  City, SRVietnam;
                  Direct Line: 84 8 823 9663
                  Fax:            84 8 829 5618
                  Email:         paul.norris@bakernet.com

                   2. Russin & Vecchi
                  OSIC Building, 15/F.
                  8 Nguyen Hue Boulevard
                  Ho Chi Minh City
                  Vietnam
                  Tel:           84 8 824 3026, 824 4307
                  Fax:          84 8 824 3113
                  E-mail:      rusvec@hcm.vnn.vn

                  3. Detech And Associates
                  108 Nguyen Du Street,
                  Hanoi, Vietnam
                  Tel:           844 942 4847
                  Fax:          844 942 3842
                  E-mail:      detech@hn.vnn.vn

                   4. Banca Intellectual Property Law Firm
                  15Bis Trieu Viet Vuong,
                  P.O. Box 467,
                  Boho, Hanoi,
                  Vietnam
                  Tel:           84 4 9 433 007/008
                  Fax:          84 4 9 433 009/283
                  E-mail:      banca@fpt.vn

                   5. Pham & Associates
                  8 Tran Hung Dao Street,
                  Hanoi, Vietnam
                  Tel:           84 4 824 4852
                  Fax:          84 4 824 4853
                  E-mail:      pham@hn.vnn.vn
                  Website:   http://www.pham.con.vn

                   6. Investip
                  31 Han Thuyen Str.,
                  1st Dist, Ho Chi Minh City,
                  Vietnam
                  Tel:          84-8 22 39 59/8 292 400
                  Fax:         84-8 8 228 603
                  E-mail:     investipsgn@hcm.vnn.vn

ค่าบริการและค่าธรรมเนียมราชการ